Ana sayfa › Rumi Takvim

Rumi Takvim

Rumi (Mali) takvim, Osmanlı Devleti'nde 1840'tan 1926'ya kadar resmî işlerde kullanılan, Jülyen takvimine dayalı ve yılbaşı 1 Mart olan güneş takvimidir. Rumi yıl Miladi yıldan 584 geridedir; 1900-1917 arasında Rumi tarih Miladi tarihin 13 gün gerisindeydi. Bugün halk takviminde geçen "Rumi" tarihler de bu 13 günlük farkla okunur.

Güncelleme: 8 Ekim 2026

Örnek: 10 Temmuz 1324 girin (II. Meşrutiyet'in ilanı).

Yıl farkı
584 (Ocak-Şubat'ta 585, 1917 öncesi)
Gün farkı
1800'lerde 12, 1900-1917 arası 13 gün
Yılbaşı
1 Mart (1917'ye kadar)
Miladiye geçiş
1 Ocak 1926
Halk takvimi
Rumi tarih + 13 gün = Miladi

Rumi aylar ve Miladi karşılıkları

Rumi takvimin ay adları bugünkü ay adlarıyla büyük ölçüde aynıdır; yalnızca dört ayın adı farklıdır. Tablo, 1900-1917 arası ve bugünkü halk takvimi kullanımı için geçerli 13 günlük farka göre hazırlanmıştır.

Rumi ayBugünkü adıAyın 1'i Miladi olarakGün sayısı
MartMart14 Mart31
NisanNisan14 Nisan30
MayısMayıs14 Mayıs31
HaziranHaziran14 Haziran30
TemmuzTemmuz14 Temmuz31
AğustosAğustos14 Ağustos31
EylülEylül14 Eylül30
TeşrinievvelEkim14 Ekim31
TeşrinisaniKasım14 Kasım30
KânunuevvelAralık14 Aralık31
KânunusaniOcak14 Ocak (sonraki Miladi yıl)31
ŞubatŞubat14 Şubat (sonraki Miladi yıl)28, dört yılda bir 29

1840-1900 arasındaki tarihlerde fark 12 gündür: bu dönemde 1 Mart (Rumi), Miladi 13 Mart'a denk gelir. Jülyen takviminde 1900 artık yıl olduğu, Gregoryen takviminde olmadığı için fark 1 Mart 1316'dan (14 Mart 1900) itibaren 13 güne çıktı.

Rumi tarih Miladiye nasıl çevrilir?

1 Mart 1333'ten (1917) önceki tarihler

  1. Yıl: Mart-Aralık aylarındaki tarihler için Rumi yıla 584, Kânunusani (Ocak) ve Şubat için 585 ekleyin. Çünkü Rumi yıl Mart'ta başlar; Ocak ve Şubat bir sonraki Miladi yıla düşer.
  2. Gün: 1840-1900 arasında 12 gün, Mart 1900'den Şubat 1917'ye kadar 13 gün ekleyin.

Örnek: 10 Temmuz 1324 → yıl 1324 + 584 = 1908 → 10 Temmuz + 13 gün = 23 Temmuz 1908 (II. Meşrutiyet'in ilanı). 11 Kânunuevvel 1292 → 1876 → 11 Aralık + 12 gün = 23 Aralık 1876 (Kanun-i Esasi'nin ilanı).

1 Mart 1333'ten (1917) sonraki tarihler

1917'deki düzenlemeyle 15 Şubat 1332'nin (28 Şubat 1917) ertesi günü 1 Mart 1333 (1 Mart 1917) sayıldı; aradaki 13 gün takvimden çıkarıldı. 1333 yılı yalnızca 10 ay sürdü (1 Mart-31 Aralık) ve 1 Ocak 1918, 1 Kânunusani 1334 oldu. Bu tarihten sonra Rumi gün ve ay Miladi ile aynıdır; yalnızca yıla 584 eklenir.

Örnek: 19 Mayıs 1335 = 19 Mayıs 1919. 23 Nisan 1336 = 23 Nisan 1920. 29 Teşrinievvel 1339 = 29 Ekim 1923.

Önemli tarihlerin Rumi ve Miladi karşılıkları

OlayRumiMiladi
Rumi takvimin resmî kullanıma girişi1 Mart 125613 Mart 1840
Kanun-i Esasi'nin ilanı11 Kânunuevvel 129223 Aralık 1876
II. Meşrutiyet'in ilanı10 Temmuz 132423 Temmuz 1908
31 Mart Vakası31 Mart 132513 Nisan 1909
13 günün atlanması15 Şubat 1332 → 1 Mart 133328 Şubat → 1 Mart 1917
Atatürk'ün Samsun'a çıkışı19 Mayıs 133519 Mayıs 1919
TBMM'nin açılışı23 Nisan 133623 Nisan 1920
Cumhuriyet'in ilanı29 Teşrinievvel 133929 Ekim 1923
Miladi takvime geçiş31 Kânunuevvel 1341'in ertesi günü1 Ocak 1926

Rumi takvimin kısa tarihi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre yılbaşı 1 Mart olan Osmanlı mali takvimi 1677'de IV. Mehmed döneminde bir fermanla başlatıldı. Mali yılın sayısı, yılbaşının düştüğü hicri yıla göre verildiği için hicri yıl güneş yılından kısa olduğundan yaklaşık her 33 yılda bir yıl sayısı atlanıyordu; buna "sıvış yılı" denirdi.

Tanzimat döneminde, 1 Mart 1256'da (13 Mart 1840) bu takvim resmî işlerin tamamında kullanılmaya başlandı ve yıl sayısı o günden itibaren sabitlendi; Rumi yıl ile Miladi yıl arasındaki fark bu yüzden hep 584 kaldı. 1917'de ay ve günler Gregoryen takvimiyle eşitlendi, yılbaşı 1 Ocak'a alındı. 26 Aralık 1925'te kabul edilen 698 sayılı Kanun'la 1341 yılının 31 Kânunuevvel gününün ertesi 1 Ocak 1926 sayıldı ve Miladi yıl sayısı resmen kullanılmaya başlandı. Hicri takvim yalnızca dini günlerin belirlenmesi için kullanılmaya devam etti; bunun için hicri takvim sayfasına bakabilirsiniz.

Halk takviminde Rumi tarihler

Halk takvimindeki birçok gün Rumi tarihe göre adlandırılmıştır ve bugün Rumi tarihe 13 gün eklenerek bulunur. Jülyen ile Gregoryen takvim arasındaki 13 günlük fark 28 Şubat 2100'e (Gregoryen) kadar sürer.

GünRumi tarihMiladi tarih
Hıdırellez (yazın başı)23 Nisan6 Mayıs
Kasım günlerinin başı (kışın başı)26 Ekim8 Kasım
Erbain başlangıcı9 Aralık22 Aralık
Mart dokuzu9 Mart22 Mart
Rumi yılbaşı1 Mart14 Mart

İlgili sayfalar

Kaynaklar ve güncelleme. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Takvim", "Malî Yıl" ve "Hıdrellez" maddeleri; 698 sayılı Takvimde Tarih Mebdeinin Tebdili Hakkında Kanun (kabul: 26 Aralık 1925, Resmî Gazete: 2 Ocak 1926, sayı 260); 1917 düzenlemesinin tarihleri için Rose, R. B., "The Ottoman Fiscal Calendar", MESA Bulletin 25(2), 1991 ve Birken, A., Handbook of Turkish Philately (1995). Tarih çevirileri Jülyen-Gregoryen dönüşümüyle hesaplanmıştır. Son kontrol: 8 Ekim 2026.

Sık sorulan sorular

Rumi takvim ile Miladi takvim arasında kaç gün fark var?

1900-1917 arasında 13 gün, 1840-1900 arasında 12 gün. Bugün halk takviminde kullanılan Rumi tarihlere de 13 gün eklenir. 1 Mart 1333'ten (1917) sonra gün farkı kalmadı.

Rumi yıl Miladiye nasıl çevrilir?

Rumi yıla 584 eklenir. 1917'den önceki Ocak (Kânunusani) ve Şubat tarihlerinde 585 eklenir, çünkü Rumi yıl Mart'ta başlıyordu.

Rumi takvim ne zaman kaldırıldı?

698 sayılı Kanun'la 31 Kânunuevvel 1341'in ertesi günü 1 Ocak 1926 kabul edildi ve Miladi yıl sayısına geçildi. Ay ve gün olarak Gregoryen takvime geçiş 1 Mart 1917'de olmuştu.

Teşrinievvel hangi ay?

Teşrinievvel Ekim, Teşrinisani Kasım, Kânunuevvel Aralık, Kânunusani Ocak ayıdır. Diğer Rumi ay adları bugünkülerle aynıdır.

Rumi 1 Mart Miladi kaçıncı güne denk gelir?

1900-2099 arasındaki hesapta 14 Mart'a, 1800'lerde 13 Mart'a denk gelir. Bu yüzden Rumi yılbaşı bugünkü takvimde 14 Mart'a düşer.