Ana sayfa › Rumi Takvim › Zemheri, Erbain ve Hamsin
Zemheri, Erbain ve Hamsin
Halk takviminde kışın en sert dönemi erbain (zemheri), 2026-2027 kışında 22 Aralık 2026 Salı başlar ve 40 gün sürerek 30 Ocak 2027'de biter. Ardından gelen 50 günlük hamsin 31 Ocak 2027 Pazar başlar, 21 Mart 2027'de sona erer. İkisi birlikte "kış doksanı" olarak bilinir.
Güncelleme: 8 Ekim 2026 ·
- Erbain (zemheri)
- 22 Aralık 2026 - 30 Ocak 2027 (40 gün)
- Hamsin
- 31 Ocak - 21 Mart 2027 (50 gün)
- Kış doksanı
- 90 gün
- Kasım günleri
- 8 Kasım 2026'da başlar
- En soğuk ay (MGM)
- Ocak
2026-2027 halk takviminde kış
| Tarih | Halk takvimindeki gün | Geleneksel anlamı |
|---|---|---|
| 8 Kasım 2026 Pazar | Kasım günlerinin başı | 179 günlük kış devresi başlar (Hızır günleri biter) |
| 10 Aralık 2026 Perşembe | Karakış fırtınası | Sert kışın başladığı kabul edilir |
| 22 Aralık 2026 - 30 Ocak 2027 | Erbain (zemheri) | Kışın en soğuk 40 günü |
| 27 Aralık 2026 Pazar | Gündönümü fırtınası | Günler uzamaya başladıktan sonraki fırtına |
| 10 Ocak 2027 Pazar | Zemheri fırtınası | Zemherinin ortası (20. günü) |
| 18-28 Ocak 2027 | Ayandon fırtınası | Kaynaklara göre tarihi değişir |
| 31 Ocak - 21 Mart 2027 | Hamsin | Kışın 50 günlük ikinci dönemi |
| 20 Şubat, 27 Şubat, 5-6 Mart | Cemreler | Havaya, suya, toprağa düşer |
| 11-17 Mart 2027 | Kocakarı soğukları | Kıştan kalan son soğuklar |
Halk takvimleri yöreden yöreye birkaç gün farklılık gösterir. Ayandon fırtınası Türk Dil Kurumu sözlüğünde "18 Ocak'ta başlayan bir fırtına" olarak geçerken, Afyonkarahisar halk takvimi üzerine yapılan çalışmada 28 Ocak olarak verilir.
Erbain, hamsin ve zemheri ne demek?
- Erbain: Arapça "kırk" demektir. Türk Dil Kurumu erbaini "Rumi takvimde 22 Aralık'tan 31 Ocak gününe kadar süren kırk günlük kış dönemi" olarak tanımlar. Gün sayımıyla 40 gün 30 Ocak'ta dolar; hamsin 31 Ocak'ta başladığı için bazı kaynaklar 31 Ocak'ı erbainin son günü, bazıları hamsinin ilk günü sayar.
- Hamsin: Arapça "elli" demektir. Türk Dil Kurumu'na göre erbainden sonra gelen, 31 Ocak'ta başlayan elli günlük kış dönemidir; 21 Mart'ta (bahar ekinoksu civarı) biter.
- Zemheri: Türk Dil Kurumu zemheriyi "kara kış", yani kış ortası ve kışın en şiddetli zamanı olarak tanımlar. Halk arasında çoğunlukla erbainle aynı dönem için kullanılır. Afyonkarahisar'da zemheri ve hamsin 45'er gün sayılır; Bayburt'un bazı köylerinde zemheri 14 Ocak-13 Şubat arası kabul edilir.
- Kış doksanı: Erbain (40) ve hamsinin (50) toplamı olan 90 günlük kış.
Halk arasında anlatılan bir söyleşmede hamsin zemheriye "Sendeki kudret bende olsa kaynayan suyu dondururum" der. Bu söz hamsinin de zaman zaman zemheri kadar soğuk geçebileceğini anlatır.
Erbainin başladığı 22 Aralık, eski Rumi takvimde 9 Aralık'a denk gelir. Rumi ve Miladi tarih farkı için Rumi takvim sayfasına bakın.
Meteoroloji verisiyle karşılaştırma
Erbainin en soğuk dönem sayılması uzun yıllık ölçümlerle büyük ölçüde örtüşür. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ortalamalarına göre İstanbul, Ankara, İzmir ve Erzurum'da yılın en soğuk ayı Ocak'tır; erbainin 40 gününün 30'u Ocak'a düşer. Kışın en düşük sıcaklık rekorları ise hem erbainde hem hamsinde ölçülmüştür.
| İl | Aralık ort. | Ocak ort. | Şubat ort. | Ölçülen en düşük sıcaklık |
|---|---|---|---|---|
| İstanbul | 9,0 °C | 6,8 °C | 6,9 °C | −9,0 °C (5 Şubat 1950, hamsin) |
| Ankara | 2,6 °C | 0,4 °C | 1,8 °C | −24,9 °C (5 Ocak 1942, erbain) |
| İzmir | 10,6 °C | 8,9 °C | 9,6 °C | −8,2 °C (Ocak) |
| Erzurum | −5,7 °C | −9,1 °C | −7,6 °C | −37,2 °C (28 Aralık 2002, erbain) |
İstanbul'da Ocak ve Şubat ortalamaları neredeyse aynıdır (6,8 ve 6,9 °C) ve kentin bilinen en düşük sıcaklığı hamsin dönemindeki 5 Şubat 1950'de ölçülmüştür. Erzurum'da Şubat ayının en düşük değeri (−37,0 °C, 6 Şubat 1991) Aralık rekoruna çok yakındır. Yani soğuk, erbain bittiğinde aniden sona ermez; halk takvimindeki "hamsin de sert geçebilir" gözlemi verilerle uyumludur. Bununla birlikte belirli bir günde soğuk ya da fırtına olacağını gösteren meteorolojik bir kural yoktur; güncel tahmin için Meteoroloji Genel Müdürlüğü duyuruları esas alınmalıdır.
İlgili sayfalar
- Kocakarı soğukları
- İstanbul fırtına takvimi
- Hıdrellez ve Hızır günleri
- Rumi takvim
- Aralık 2026 takvimi
- Ocak 2027 takvimi
- Ekinoks ve gündönümü
Sık sorulan sorular
Zemheri ne zaman başlıyor?
Halk takviminde zemheri (erbain) 22 Aralık'ta başlar. 2026-2027 kışında 22 Aralık 2026 Salı başlayıp 30 Ocak 2027'de biter.
Erbain kaç gün sürer?
40 gün: 22 Aralık-30 Ocak. Türk Dil Kurumu sözlüğü bitişi 31 Ocak olarak verir; bazı kaynaklar 31 Ocak'ı hamsinin ilk günü sayar.
Hamsin ne zaman biter?
31 Ocak'ta başlayan 50 günlük hamsin 21 Mart'ta biter. 2027'de 21 Mart Pazar günüdür.
Zemheri ile erbain aynı şey mi?
Halk arasında çoğunlukla aynı dönem için kullanılır. Erbain "kırk gün" anlamına gelen dönemin adıdır; zemheri ise kışın en sert zamanını, kara kışı anlatır.
Erbain gerçekten en soğuk dönem mi?
Büyük ölçüde evet: Meteoroloji verilerine göre büyük kentlerde yılın en soğuk ayı Ocak'tır. Ancak bazı rekor soğuklar hamsin döneminde, Şubat'ta ölçülmüştür.